【新住民春節徵文活動】鯉魚為騎 越南人與灶王爺的新年約定 (漢譯版)

越南人相信,掌管廚房的灶王爺有3位,分別為2男1女

(圖/ pixabay)

(圖/ pixabay)

作者:鄭青松

根據越南傳統習俗,每年到了農曆12月23日,家家戶戶都會舉行儀式送灶王爺回到天庭。除了祭祀品外,每個家庭還將準備3條鯉魚在家附近的河流和湖泊放生。

傳說中,每年玉皇大帝將灶王爺送到人間,觀察並記錄人類的善惡行為。年末的12月23日,灶王爺騎坐鯉魚回到天上,向天庭報告報告了民眾一年內所有善與不善,以便玉皇大帝決定這個家庭未來一年的福禍。而灶王爺將在大年初四再度下凡,繼續照顧廚房並記錄一切善惡。

因此,在春節假期開始前,人們為越南的灶王爺鯉魚舉行儀式,而根據傳統,越南人會準備1對或3對鯉魚,下水壺和其他產品,這是因為越南人相信,灶王爺有3位,分別為2男1女。

人們在河流、池塘或湖泊中放生鯉魚。鯉魚是灶王爺的坐騎,它將馱著灶神回到天界,向玉皇大帝匯報這個家庭一年間的表現,更有一說表示,鯉魚在飛升過程中將幻化成龍,帶有昇華的意義,是克服精神的象徵,也是越南人崇尚的「堅持不懈」才能成功的精神,代表著高尚人格與對於未來美好的期許。

越南文版:

Phong tục ngày Tết Việt Nam: Thả cá chép trong ngày 23-12 Âm lịch - Tết ông Công ông Táo.

Theo phong tục cổ truyền Việt Nam, cứ đến ngày cứ đến 23 tháng Chạp (ngày 23/12 âm lịch) hằng năm, mọi nhà đều làm lễ cúng ông Công ông Táo lên chầu trời. Ngoài mâm cỗ cúng tổ tiên, các gia đình cũng sẽ chuẩn bị cá chép để thả ra sông, hồ gần nhà.

Truyền thuyết kể lại rằng: "Hàng năm, Táo quân được ông Trời phái xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc làm Thiện - Ác của loài người. Sau đó, cứ vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người. Đến đêm Giao thừa, Táo quân mới trở lại trần gian để tiếp tục công việc trông coi bếp lửa gia đình".

Chính vì vậy, cứ đến ngày Tết ông Công ông Táo là người Việt Nam lại làm lễ cúng cá chép. Người dân thường chuẩn bị một đôi hoặc 3 con cá chép sống, thả trong chậu nước, cúng cùng các đồ lễ khác.

Sau khi cúng xong sẽ đem "phóng sinh" (放生)ở sông, ao, hồ, nghĩa là để đưa ông Táo về trời. Ngoài ra, trong tâm thức người Việt, "cá vượt Vũ môn" hay "cá chép hóa rồng" còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, biểu tượng của tinh thần vượt khó, sự kiên trì, bền chí chinh phục tri thức để đi tới thành công, biểu trưng cho nhân cách thanh cao tiềm ẩn hoặc hướng đến một kết quả tốt đẹp.

Phong tục thả cá chép trong ngày 23 tháng Chạp còn thể hiện sự từ bi quý báu của người Việt Nam.